Incident Response Plan
Een incident response plan is een vast draaiboek voor cyberaanvallen en datalekken. Het beschrijft stap voor stap wie wat doet als er iets misgaat. Zo herkent je organisatie een incident sneller, beperk je de schade en breng je het werk snel weer op gang.
Wat is een incident response plan?
Een incident response plan legt formeel vast hoe jouw organisatie omgaat met een beveiligingsincident, van de eerste melding tot de nazorg. Het is een gedocumenteerd draaiboek met vaste rollen en duidelijke escalatiepaden.
De meeste plannen volgen een erkend raamwerk, zoals dat van NIST of SANS. Daarin staan zes fases die een incident beheersbaar maken. Een vast incident response team, ook wel het CSIRT (Computer Security Incident Response Team), voert het plan uit.
Voor security- en complianceverantwoordelijken is het plan ook een bewijsstuk. Wetgeving zoals NIS2 en de AVG verplicht je om incidenten aantoonbaar te melden en af te handelen. NIS2 is de Europese richtlijn voor netwerk- en informatiebeveiliging; de AVG is de Algemene verordening gegevensbescherming.
Hoe werkt een incident response plan?
Het plan verdeelt de aanpak van een incident in zes fases. Elke fase heeft een eigen doel en concrete acties.
- Voorbereiding betekent dat je beleid, tooling, draaiboeken en training regelt voordat er iets gebeurt.
- Bij detectie en analyse herken je een incident en bepaal je de impact ervan.
- Tijdens inperking (containment) isoleer je de aanval om verdere schade te stoppen.
- Met uitroeiing (eradication) verwijder je de oorzaak en de aanwezige malware volledig.
- In de herstelfase (recovery) breng je systemen veilig terug naar de normale situatie.
- Bij de evaluatie leg je de lessen vast en scherp je het plan aan.
Snelheid bepaalt hoeveel schade een aanval aanricht. Een goed geoefend plan geeft het team meteen duidelijke eerste stappen, zodat het direct handelt.
Wat is de rol van een incident response plan binnen een SOC?
Een Security Operations Center (SOC) is het team en de omgeving die de beveiliging van jouw organisatie continu bewaken. Het incident response plan is het draaiboek dat dit team volgt zodra het een dreiging ziet.
In een 24/7 SOC monitoren analisten dag en nacht de systemen. Zien ze een verdacht signaal, dan schalen ze op volgens de fases in het plan: detecteren, analyseren, inperken en herstellen.
Zo blijft het plan een levende werkwijze die jouw organisatie elke dag beschermt.